Μποσμάν και ΜακΛούαν συζητούν: Euro 2008.

Ο Μάρκο Αουρέλιο Μπρίτο ντος Πραζέρες γεννήθηκε το 1977 στο Ρίο της Βραζιλίας. Και είναι ποδοσφαιριστής. Αυτές οι μέρες είναι δύσκολες γι΄ αυτόν – κάθε πρωί που ξυπνάει, έχει προπόνηση με την Εθνική Τουρκίας, της οποίας αποτελεί βασικό στέλεχος απ΄ το 2006 κι έπειτα (μετρώντας 20 διεθνείς συμμετοχές και ένα γκολ). Στόχος, η πρόκριση στους “8” του Euro 2008, κάτι που πέτυχαν χθες βράδυ οι γείτονές μας, με αυτόν βασικό. Μάλιστα, σύμφωνα με τη συνήθεια των Τούρκων, ο Αουρέλιο μετονόμασε εαυτόν σε “Μεχμέτ Αουρέλιο”, όπως κάνουν όλοι όσοι αποκτούν την τουρκική υπηκοότητα: εκτουρκίζουν το όνομά τους!

Λίγο παραπέρα, στο σημείο όπου έχει καταλύσει η πολωνική εθνική, για την ίδια πάντα διοργάνωση (Euro 2008), όλοι στην προπόνηση προσπαθούν να ανακόψουν τις επελάσεις του Ρότζερ Γκερέιρο. Ο Ρότζερ γεννήθηκε στο Σάο Πάουλο της Βραζιλίας, αλλά τον εθνικό ύμνο της Πολωνίας τραγουδάει πια, πριν από κάθε παιχνίδι της ομάδας. Σημείωση: για να μπορέσει να αγωνιστεί στην εθνική, του χορηγήθηκε η πολωνική υπηκοότητα μετά από διαδικασίες οι οποίες διήρκεσαν ελάχιστα (σε άλλες περιπτώσεις, θα ΄θελε μήνες…). Τόσο πολύ τον ήθελαν στην Εθνική τους οι Πολωνοί!!!

Αλλά, και σ΄ άλλες ομάδες του Euro 2008, μπορεί να δει κανείς αρκετά ενδιαφέροντα πράγματα. Ο βασικός κορμός της Εθνικής Ελβετίας, λόγου χάρη, αποτελείται από τους Βαλόν Μπεχραμί (γεννημένος στο Κόσοβο), Χακάν Γιακίν (οι γονείς του ήταν Τούρκοι μετανάστες), Γκοκχάν Ινλέρ (άλλος ένας με Τούρκους γονείς), Ερέν Ντερντιγιόκ (έτερος τουρκικής καταγωγής), Φιλίπ Σεντέρος (Ισπανός πατέρας, Σέρβα μητέρα, γεννημένος στην Ελβετία), Γκέλσον Φερνάντες (γεννημένος στα νησιά Κάπο Βέρδε, της Αφρικής), κλπ. Ο Μάριο Γκόμεζ (Ισπανός πατέρας) εντυπωσιάζει με την Εθνική Γερμανίας, στην οποία έχει συμπαίκτες τους (γεννημένους στην Πολωνία) Λούκας Ποντόλσκι και Μίροσλαβ Κλόζε, ενώ ο Κέβιν Κουράνι, με πατέρα Ούγγρο μετανάστη στη Γερμανία, μητέρα από τον Παναμά και γεννημένος στη Βραζιλία, σίγουρα είχε πολλές επιλογές για… εθνική ομάδα να διαλέξει!!! Οι Κροάτες καμαρώνουν για τον Εντουάρντο, τον τραυματία φορ τους, που γεννήθηκε όχι και τόσο κοντά στο Ζάγκρεμπ (για την ακρίβεια, στο Ρίο). Οι Αυστριακοί έχουν επίσης δύο τουρκικής καταγωγής παίκτες στο ρόστερ τους για το Euro 2008, τους Ραμαζάν Οζκάν και Ουμίτ Κορκμάζ – τη στιγμή, που οι Σουηδοί χαίρονται για τον εκπληκτικό τους φορ, τον Ζλάταν Ιμπραήμοβιτς, για τον οποίο σίγουρα θα νιώθουν περήφανοι και οι βοσνιακής καταγωγής μετανάστες στη Σουηδία γονείς του. Για να μη μιλήσουμε, βέβαια, για εθνικές ομάδες όπως της Ολλανδίας, της Γαλλίας, της Αγγλίας, του Βελγίου, κλπ, όπου βρίθουν ή έβριθαν παικτών είτε γεννημένων σε πρώην αποικίες των χωρών αυτών (π.χ. Κλάρενς Ζέεντορφ, Ολλανδία, γεννημένος στο Παραμαρίμπο του Σουρινάμ) είτε απογόνων μεταναστών στις χώρες αυτές (π.χ. Ζινεντίν Ζιντάν, Γαλλία, γόνος Αλγερινών μεταναστών της Μασσαλίας)… Το αποικιακό παρελθόν βοήθησε και στη μπάλα κάποιες χώρες.

Το 1995, ο Βέλγος ποδοσφαιριστής Ζαν-Μαρκ Μποσμάν απήλλαξε τους συναδέλφους του από τα τελευταία εμπόδια που τους βάραιναν, αναφορικά με τα συμβόλαιά τους. Έχοντας κερδίσει την προσφυγή εναντίον του συλλόγου του, της βελγικής Λιέγης, κατάφερε να ανοίξει τα σύνορα για τους παίκτες: από τότε και έπειτα, κάθε ποδοσφαιριστής που προέρχεται από χώρα της Ε.Ε. μπορεί να μετακινείται άνετα από χώρα σε χώρα και από ομάδα σε ομάδα, δίχως να καταλαμβάνει θέση ξένου στο ρόστερ της (κάτι που δυσκόλευε τις ομάδες, καθώς οι θέσεις ξένων ήταν περιορισμένες σύμφωνα με τη νομοθεσία). Έτσι δημιουργήθηκαν οι “κοινοτικοί”.

Από τότε, χιλιάδες παίκτες άρχισαν να μετακινούνται ανά την Ευρώπη, βγάζοντας το παντεσπάνι τους σε ξένες λίγκες, ενώ, επίσης, γνώριζαν ότι ο Μποσμάν είχε καταφέρει και κάτι ακόμα: να διαπραγματεύονται οι παίκτες οι ίδιοι τα συμβόλαιά τους, και όχι οι μέχρι τότε δυνάστες τους, δηλαδή οι σύλλογοί τους. Και βέβαια, ένα μεγάλο μερίδιο των χρημάτων των συμβολαίων πηγαίνει πια στους παίκτες, ως πληρωμή των υπηρεσιών τους.

Πολλά χρόνια πριν τον Μποσμάν, ένας άλλος άνθρωπος, χιλιόμετρα μακριά, στην αμερικανική ήπειρο, ο Καναδός στοχαστής και επικοινωνιολόγος Μάρσαλ ΜακΛούαν μίλησε για το “παγκόσμιο χωριό” (“War and Peace in the global village“, 1968…), κάτοικοι του οποίου είμαστε όλοι μας. Δεν υπάρχουν πια σύνορα, είπε. Δεν υπάρχουν πια περιορισμοί. Τα Μέσα μας φέρνουν πιο κοντά. Η πληροφορία μεταδίδεται ταχύτατα (που να ΄βλεπε και τώρα τι γίνεται…). Όλοι γνωρίζουμε τόσα πολλά για πράγματα που συμβαίνουν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από εμάς, κάτι που δε συνέβαινε πριν. Είμαστε σαν ένα χωριό, πια, όπου όλοι γνωρίζουν τι συμβαίνει, χάρη στα Μέσα. Είμαστε όλοι, πολίτες του κόσμου.

Οι “Μεχμέτ” Αουρέλιο και Ρότζερ Γκερέιρο ανήκουν στην πρώτη κατηγορία. Στην κατηγορία “Μποσμάν“. Μην έχοντας ελπίδα, αφ΄ ενός, να αγωνιστούν στη σπουδαία εθνική ομάδα της δικής τους πατρίδας (την περίφημη seleção), υιοθέτησαν μια νέα πατρίδα. Αφ΄ ετέρου, για να μπορούν και να αγωνίζονται ελεύθερα στα μεγάλα πρωταθλήματα της Ευρώπης, απέκτησαν και την υπηκοότητα κάποιας ευρωπαϊκής χώρας, για να μην καταλαμβάνουν θέση ξένου.

Οι Γκοκχάν Ινλέρ, Ζινεντίν Ζιντάν, Μάριο Γκόμεζ, Γκέλσον Φερνάντες, κλπ, ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία, την κατηγορία “ΜακΛούαν“. Πολίτες του κόσμου οι γονείς τους, σπρωγμένοι από την ανάγκη να βρουν σπίτι, φαγητό, χρήματα, ασφάλεια, κλπ, μετανάστευσαν, αφήνοντας την πατρίδα τους, και γνωρίζοντας νέες πατρίδες. Και, οι απόγονοί τους, αγωνίζονται πλέον για τις χώρες που έδωσαν ψωμί στους γονείς τους, γυρίζοντας, κατά κάποιο τρόπο, ένα μικρό κομμάτι απ΄ το αντίτιμο πίσω στην υιοθετημένη πατρίδα.

Και πόσοι ακόμα παίκτες δεν το ΄καναν αυτό, να ανήκουν δηλαδή σε κάποια από τις δύο κατηγορίες. Ακόμα και στην Ελλάδα, π.χ., είχαμε κάποτε διεθνή τον (προερχόμενο από τα νησιά Κάπο Βέρδε) Ντανιέλ Μπατίστα, τον έξοχο φορ των Εθνικού, ΑΕΚ, Ολυμπιακού και Άρη!

Το ποδόσφαιρο καταδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο όλα όσα είχε πει ο ΜακΛούαν κάποτε, λοιπόν: δεν υπάρχουν πια σύνορα, πατρίδα είναι όπου είναι η καρδιά (γι΄ αυτό και ο “Μεχμέτ” Αουρέλιο τραγουδά πάντα τον εθνικό ύμνο της Τουρκίας, πριν αρχίσει ένα παιχνίδι). Επίσης, είναι ο καλύτερος καθρέπτης των χωρών που το παίζουν, μιας και πολλοί παίκτες τους προέρχονται από άλλες χώρες γεννημένοι από μετανάστες, ενώ, τέλος, αποτελεί και την απόδειξη ότι ακόμα και οι νόμοι σεβάστηκαν το ότι οι άνθρωποι θέλουν να μετακινούνται ανεμπόδιστα, ως εργαζόμενοι επαγγελματίες, από χώρα σε χώρα για να βγάλουν το ψωμί τους, συνδέοντας το γεγονός αυτό και με όσα είπε ο ΜακΛούαν: αναγνωρίστηκε στους ανθρώπους ότι δεν έχουν πια πατρίδα, ενώ εργάζονται. Ότι είναι πολίτες του κόσμου…

Όταν η Άρσεναλ, το 2005, συνέθλιβε την Κρύσταλ Πάλας με 5-1 στο “Χάιμπουρυ” για την αγγλική Πρέμιερ Λιγκ, πολλοί είχαν βιαστεί να πουν ότι έφθασε το τέλος των εθνικών πρωταθλημάτων: κι αυτό, διότι σ΄ εκείνο το παιχνίδι η Άρσεναλ είχε κατεβάσει 18-άδα δίχως ούτε έναν Άγγλο ποδοσφαιριστή! Όλοι ήσαν ξένοι ή κοινοτικοί. Δε νομίζω ότι θα πρέπει να υπερβάλλουμε τόσο πολύ. Και αυτό θα πρέπει να είναι και το επιμύθιο – κάτι που φαίνεται και στο Euro που παρακολουθούμε. Η εποχή αυτό προστάζει: να καταργούνται βαθμιαία τα σύνορα. Και να μπλέκονται οι σημαίες και οι ύμνοι των χωρών – και, προς ποδοσφαιρική τέρψη δική μας, να βλέπουμε παικταράδες να παίζουν για χώρες που δεν είναι δικές τους, αλλά που τις νιώθουν δικές τους (είτε αναγκάστηκαν να τις υιοθετήσουν)…

Αναμφίβολα, οι ΜακΛούαν και Μποσμάν θα είχαν πολλά να πουν μεταξύ τους, αν είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s