Ο αγέραστος winger..

Δεν είναι λίγα όσα προσέφεραν οι Άγγλοι στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο (εκτός απ΄ το… ίδιο το παιχνίδι, έδωσαν κι άλλα!). Ένα απ΄ αυτά, είναι η χρήση του όρου “winger” (πιστή μετάφραση: “ο πτέρυγας”!!!), αυτό που εμείς αποδώσαμε στα ελληνικά ως “εξτρέμ” ή “έξω δεξιά/αριστερά” ή “πλάγιος/δεξιός/αριστερός χαφ”. Είναι ο παίκτης που τρέχει όλη την πλευρά του, πλαγιοκοπώντας την αντίπαλη άμυνα και σεντράροντας διαρκώς στην αντίπαλη περιοχή ή συγκλίνοντας προς το κέντρο (“μπουκάροντας” στην περιοχή) προσπαθεί να δημιουργήσει επικίνδυνες καταστάσεις. Αυτός ήταν ο winger – όρος, που ακόμα χρησιμοποιείται στις μέρες μας, εδώ στην Αγγλία…

Το χιονόνερο πέφτει σε μεγάλες… δόσεις, και τα χέρια μου έχουν παγώσει, όπως κρατάω το μικρόφωνο. Ακριβώς μπροστά μου, ένας συμπαθητικός μεσήλικας, έτοιμος για τη συνέντευξη που θα ακολουθήσει. Το όνομά του, Roger Davies. Και το θέμα για το οποίο θα μιλήσουμε, το ξέρει πάρα πολύ καλά..

“Ο Stanley Matthews ήταν ο ορισμός του winger. Ήταν η φυσική του θέση, τέτοια, που λέμε. Και έπαιξε έως τα 50 του χρόνια στο κορυφαίο επίπεδο του αγγλικού ποδοσφαίρου, με τις φανέλες των Blackpool και Stoke. Γέννημα-θρέμμα του Stoke-on-Trent, υπηρέτησε την ομάδα απ΄ τα 17 του χρόνια, και έκλεισε σ΄ αυτήν την καριέρα του. Είναι απ΄ τους μεγαλύτερους, αν όχι ο μεγαλύτερος, ποδοσφαιριστής που έβγαλε ποτέ η Αγγλία. Και ήταν ένας πολύ μετριόφρων τζέντλμαν. Και τίμιος, με όλους, σωστός παίκτης! Θα πήγαινε για τάκλιν που θα μπορούσε να κερδίσει, αλλά δε θα πήγαινε ποτέ για τάκλιν που δε θα μπορούσε να κερδίσει!!! Σε μια καριέρα περίπου 30 ετών, δεν τιμωρήθηκε ποτέ ούτε καν με κίτρινη κάρτα!!!”. Ο Roger δεν σταματάει να μιλάει εύκολα. Φαντάζομαι ότι θα έχει πει τις ιστορίες αυτές πολλές φορές.. Του αρέσει να μιλάει για τον σερ Στάνλεϋ, τον συνάντησε, λέει, μια φορά αυτοπροσώπως. Είναι πολύτιμη πηγή ο Roger Davies.

Στην Ελλάδα, λίγα ξέρουμε για τον Stanley Matthews (Στάνλεϋ Μάθιους), και περισσότερο μας εντυπωσιάζει το ότι έπαιξε ως τα 50 του χρόνια (ως και σήμερα, το ρεκόρ του γηραιότερου παίκτη που έπαιξε ποτέ στην Πρέμιερ Λιγκ). Ίσως να φταίει γι΄ αυτό το ότι ήταν όντως ένας μετριόφρων άνθρωπος, που απέφευγε τις τιμές, τους επαίνους, και προτιμούσε να μιλά μέσα στο γήπεδο. Και το κατάφερε. Ο Mitch Pryce, ο καθηγητής μας εδώ στο Μεταπτυχιακό, μου είπε ότι ένας από τους πιο δύσκολους ανθρώπους για να πάρεις συνέντευξη, ήταν ο Στάνλεϋ Μάθιους, διότι τις… απέφευγε! Δε μπορούσες να τον βρεις (ο ίδιος ο Mitch συνάντησε μια φορά τον ευγενή αυτό άνθρωπο). Μας είπε επίσης ο καθηγητής ότι ο Μάθιους λυπούνταν και δυσανασχετούσε, όταν τον καλούσαν ως guest σε τιμητικές βραδιές άλλων παικτών – δε συμφωνούσε με τις τιμές. Προτιμούσε να κρατά χαμηλό προφίλ.

Και συνεχίζει ο Roger Davies: “Ο Stanley Matthews επέδειξε μεγάλη δυσφορία, όταν αποφασίσαμε ότι θέλαμε να φτιάξουμε ένα άγαλμά του, μπροστά στο στάδιο της Stoke City. Ήταν δύσκολο γι΄ αυτόν. Και η ίδια η ομάδα, επίσης, αρνήθηκε – όχι, όχι, ήταν κάτι πολύ προσωπικό, είπαν. Έπρεπε, όμως, να στηθεί αυτό το άγαλμα. Και, έτσι, ιδρύσαμε το “Ίδρυμα Στάνλεϋ Μάθιους” (σ.σ. “The Sir Stanley Matthews Foundation”), αρχικός σκοπός του οποίου ήταν το να μαζέψει λεφτά, μέσω δωρεών και προσφορών, για να στηθεί το άγαλμα αυτό. Διότι όλοι, απ΄ τους απλούς ανθρώπους, για τους οποίους άλλωστε έπαιζε ο σερ Σταν, μέχρι τους ποδοσφαιριστές, ήθελαν η μνήμη του να μείνει ζωντανή. Έτσι, ανεξαρτητοποιηθήκαμε απ΄ τον ποδοσφαιρικό σύλλογο, και μαζέψαμε τα λεφτά: 200.000 λίρες κόστισε το άγαλμα, και το τοποθετήσαμε έξω απ΄ το στάδιο”. Πράγματι, το μπρούτζινο άγαλμα του σερ Σταν δεσπόζει έξω απ΄ το γήπεδο της Stoke City. Τελικώς, το 2001, το άγαλμα έγινε πραγματικότητα.

Μόνο που ο σερ Σταν δεν ήταν εκεί για να το δει. 100.000 άνθρωποι συνόδευσαν τον μεγάλο παίκτη, τον Ιανουάριο του 2000, στην τελευταία του κατοικία. Ήταν 85 ετών – και, για φανταστείτε, 35 χρόνια πριν το θάνατό του.. έπαιζε ακόμα!!! Ο Mitch Pryce, δε, προσθέτει: “Απ΄ ότι μου είπε ο ίδιος ο σερ Σταν, όταν ήταν 78 ή κάπου τόσο, του είχε γίνει πρόταση να… επανέλθει στην ενεργό δράση, και να παίξει για κάτι μικρούς συλλόγους ορισμένων κομητειών!!! Ο ίδιος μου εκμυστηρεύτηκε ότι ήταν σε.. εξαιρετική κατάσταση! Ότι διατηρούνταν σε φόρμα και ότι ήταν έτοιμος να μπει και να παίξει! Αυτό που τον σταμάτησε ήταν η γυναίκα του, η οποία του υπενθύμισε ότι τα πόδια του δεν ήταν πια τόσο δυνατά όσο παλιά, και ότι ένα δυνατό τάκλιν θα τα διέλυε.. Και, έτσι, δεν επανεξέτασε ποτέ μια πιθανή του επάνοδο”. Αμέσως μου ήλθε στο νου το παράδειγμα του Σόκρατες, του σούπερ Βραζιλιάνου παίκτη των 80-ies, που, σε ηλικία 50 και κάτι, επανήλθε στην ενεργό δράση ως παίκτης-προπονητής για ένα μόνο μήνα, με την Γκάρφορθ Τάουν, σε ηλικία 50 ετών, το 2004 (παίζοντας και σε ένα παιχνίδι)!!! Δε γίνονται πια τέτοια θαύματα στις μέρες μας..

Μας έλεγε, όμως, ο Roger Davies για το Stanley Matthews Foundation: “Τώρα, που ο αρχικός σκοπός του Ιδρύματος επετεύχθη (η ανέγερση του αγάλματος), συνεχίζουμε την κληρονομιά του προσφέροντας χρήματα σε ανθρώπους που θέλουν να επιτύχουν μέσω των σπορ. Σε οποιοδήποτε επίπεδο, και σε οποιοδήποτε σπορ”. Γελώντας, λέει ότι το όνομα “Στάνλεϋ Μάθιους” ανοίγει πόρτες παγκοσμίως – μέχρι και στη Βαρκελώνη, λέει, τον ξέρουν, κι έχουν ένα ζευγάρι δικά του παπούτσια στην τροπαιοθήκη του “Καμπ Νου”, μετά από ένα παιχνίδι του στο θρυλικό γήπεδο!! Και συνεχίζει: “Φιλοδοξία μας είναι να φτάσουμε, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, να προσφέρουμε τη βοήθειά μας στους ανθρώπους που επιθυμούν να επιτύχουν μέσω των σπορ. Πρέπει να ξέρετε ότι αυτό ήταν το όνειρο του σερ Σταν: να διδάξει τα παιδιά που θέλουν να γίνουν καλοί αθλητές. Να τα προπονεί. Να τους εμφυσήσει όσα εκείνος ήξερε. Και προπόνησε παιδιά, δούλεψε πολύ μαζί τους, στη Μάλτα, τη Νότιο Αφρική, την Αυστραλία, την Αγγλία.. Σ΄ όλο τον κόσμο!!! Εμείς συνεχίζουμε το έργο του, με οδηγό την κληρονομιά του”, τελειώνει. Ο Roger Davies είναι ο Γραμματέας του Ιδρύματος Stanley Matthews.

Δε μου έφταναν όμως αυτά. Έπρεπε να μιλήσω και με ένα ακόμα πρόσωπο. Ρωτάω τον Roger, με ποιον θα πρέπει να μιλήσω; “Με τη Jean Gough. Την patron (σ.σ. η λέξη αυτή μεταφράζεται ως “προστάτης” στα ελληνικά, αλλά μάλλον εδώ θα πρέπει να την αποδώσουμε ως “επίτιμο πρόεδρο”) του Ιδρύματος Sir Stanley Matthews. Και, βέβαια, κόρη του ίδιου του μεγάλου παίκτη”..

Δε θα μπορούσα να φανταστώ καλύτερο σκηνικό για τη συνομιλία μου με τη Jean Gough: το ίδιο το άγαλμα του Sir Stanley! Ο καιρός ήταν κάκιστος, βέβαια, με βροχή, κρύο, και αέρα, αλλά η αγέρωχη μις Gough δεν είχε πρόβλημα – γιατί να έχω εγώ; Μιλάει με ακρίβεια, ζυγίζει τα λόγια της, και οι απαντήσεις της είναι μικρές, μεστές και ακριβείς.

“Αισθάνομαι περήφανη που είμαι ο patron του Ιδρύματος. Μόνο έτσι μπορεί να κρατηθεί η μνήμη του πατέρα μου ζωντανή. Αυτό ήταν, άλλωστε, το όνειρό του: τα παιδιά. Το μέλλον. Όσα παιδιά θέλουν να ασχοληθούν με τον αθλητισμό, να βοηθηθούν. Να διδαχθούν. Γι΄ αυτό κι εμείς, με τις δωρεές πολλών ανθρώπων και τις προσφορές τους, δίνουμε την ευκαιρία σε πολλά παιδιά να βοηθήσουν την καριέρα τους”.

Να σημειώσουμε εδώ, βέβαια, ότι το Ίδρυμα αυτό λειτουργεί μόνο έτσι: με προσφορές τρίτων. Οργανώνει, μεν, δείπνα, εκδηλώσεις, κλπ, αλλά δίχως την συνεισφορά του κόσμου δεν έχει δύναμη. Και, απ΄ ότι έμαθα μετά την έρευνά μου, δεν είναι λίγοι εκείνοι που προσφέρουν χρήματα στο Ίδρυμα! Άνθρωποι απ΄ όλο το Stoke αγοράζουν όσα προσφέρει το Ίδρυμα (π.χ. μικρά σηματάκια με τον μεγάλο παίκτη επάνω), συμμετέχουν στις εκδηλώσεις του, και δίνουν τα απαραίτητα χρήματα.

Σ΄ αυτό το σημείο, ο Σων Κλαρκ, 17 ετών, έχει το λόγο: “Δίχως το Ίδρυμα Στάνλεϋ Μάθιους δε θα μπορούσα ποτέ μου να ολοκληρώσω τις σπουδές μου για να γίνω κόουτς επιπέδου Β στο ποδόσφαιρο!!! Χρειαζόμουν 100 και κάτι λίρες για να ολοκληρώσω το πρόγραμμα σπουδών.. Έκανα αίτηση, και μου τις έδωσαν!!! Θυμάμαι ακόμα ότι, χοροπηδώντας απ΄ τη χαρά μου, παρ΄ ολίγον να αγγίξω το ταβάνι!” Ο ίδιος ο νεαρός Σων είναι η απτή απόδειξη του πόσο πολύ μπορεί να βοηθήσει το Ίδρυμα αυτό τους νέους που θέλουν να επιτύχουν μέσω των σπορ. Αποχαιρετώντας τον Σων, του εύχομαι να γίνει προπονητής στη.. Λίβερπουλ (την αγαπημένη του ομάδα)!!!

Διέκοψα, όμως, την μις Jean, η οποία συνεχίζει: “Νομίζω ότι ο στόχος του Ιδρύματος είναι πολύ κοντά σ΄ όσα πραγματικά ήθελε ο πατέρας μου. Δεν είναι το άγαλμα κοντά στα όνειρά του (σ.σ. γελάει – περίμενα, είν΄ η αλήθεια, να το πει αυτό: όταν έχεις ένα πατέρα που σ΄ όλη του τη ζωή απέφευγε τις τιμές, τις φανφάρες, και τα σπουδαία λόγια, είναι απόλυτα λογικό να ΄χεις μέσα σου τέτοιες αξίες κι εσύ, και να προτιμάς το ουσιώδες απ΄ το επιφανειακό)!!! Είναι η βοήθεια στους νέους. Γι΄ αυτό και οργανώνουμε δεκάδες εκδηλώσεις κάθε χρόνο, προπονητικές βραδιές, με προεξάρχοντες κορυφαίους παίκτες ή/και εξειδικευμένους προπονητές, που δείχνουν στα μικρά παιδιά βασικά πράγματα”. Αφήνοντας την κυρία Jean, τη ρωτάω, σήμερα βλέπουμε τόσους και τόσους παίκτες να δημοσιεύουν την αυτοβιογραφία τους, έχοντας παίξει μόλις 3 χρόνια στην Πρέμιερσιπ – τι θα έλεγε ο σερ Σταν γι΄ αυτούς τους παίκτες; “Good luck to them” (“Καλή τους τύχη”), μου απάντησε γελώντας!!!

Παρευρέθηκα στις προπονητικές βραδιές που οργάνωσε το Ίδρυμα. Μια στο Stoke, και μια στο Blackpool.. Μην απορήσετε με την παρουσία του Blackpool στη λίστα των events – έπαιξε και εκεί, άλλωστε, ο σερ Σταν. Και είχαν απόλυτη επιτυχία, με δεκάδες πιτσιρίκια και προπονητές αξίας. Νομίζω ότι, εάν συνεχίσει έτσι το Ίδρυμα, θα φτάσει πολύ ψηλά.

“Άλλωστε, αυτή είναι η κληρονομιά του”, λέει η Jean Gough.

Ο Στάνλεϋ Μάθιους (Stanley Matthews) γεννήθηκε στο Χάνλεϋ, την “πρωτεύουσα” του Stoke (ας μην ξεχνάμε ότι η πόλη του Stoke αποτελεί συνένωση 6 μικρότερων πόλεων). Η πρώτη του δουλειά ήταν λουστράκος. Καθάριζε τα ποδοσφαιρικά των τότε άσσων της Stoke, μέχρι που υπέγραψε επαγγελματικό συμβόλαιο μαζί τους, στα 1932. Ο πατέρας του ήταν μποξέρ (ο επονομαζόμενος “Μαχόμενος Κουρέας του Χάνλεϋ” – ήταν επίσης και κουρέας..), και του εμφύσησε την απαραίτητη δόση πειθαρχίας και αυτοσυγκέντρωσης, με αθλητικούς όρους. Έπαιξε για τη Stoke απ΄ το 1932 ως το 1947, για τη Blackpool απ΄ το 1947 ως το 1961 και για τη Stoke πάλι, απ΄ το ’61 ως το ’65, όταν και κρέμασε τα παπούτσια του. Συνολικά, αγωνίστηκε σε 701 παιχνίδια, σκοράροντας μόλις 71 γκολ.

Τραγική ειρωνεία, η μεγαλύτερη στιγμή του ήλθε με τα χρώματα της Blackpool, κι όχι της Stoke, της “φυσικής” του ομάδας. Το 1953, στον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας, μπροστά στα μάτια της Βασίλισσας και χιλιάδων κόσμου, ο σερ Στάνλεϋ ανέτρεψε μόνος του το 3-1 υπέρ της Μπόλτον σε 4-3 υπέρ της Μπλάκπουλ, χωρίς να βάλει ούτ΄ ένα γκολ!!! Μοιράζοντας ασίστ, πλαγιοκοπώντας και ντριμπλάροντας, με φυσική κατάσταση 20-χρονου, προσέφερε τα γκολ στους συμπαίκτες του και σήκωσε το βαρύτιμο τρόπαιο..

Έπαιξε και 54 φορές με την Εθνική Αγγλίας, σκοράροντας 11 τέρματα (τα 3 απ΄ αυτά τα ΄βαλε μαζεμένα σε ένα αγώνα, εναντίον των Τσεχοσλοβάκων, αγώνας που θεωρείται ως ο καλύτερός του με τα χρώματα των “λιονταριών”). Έπαιξε στα Παγκόσμια Κύπελλα του 1950 (ατυχές για τους Άγγλους, με την ήττα 1-0 απ΄ τις ΗΠΑ) και 1954, πάντα με την Αγγλία. Τιμήθηκε με τον τίτλο του Σερ το 1965, άμα τη λήξει της μεγάλης του καριέρας, κατά τη διάρκεια της οποίας έδωσε τον πραγματικό ορισμό δύο εννοιών: gentleman και winger!!! Αποκλήθηκε, επίσης, “The wizard of dribble” (“O Μάγος της Ντρίμπλας”) και “Τhe Magician” (“O Μάγος”) – εδώ θα στενοχωρήσω τους αγαπητούς μου Άγγλους, αλλά δε μπορείς να διατείνεσαι ότι ένας Άγγλος είναι ο μάγος της ντρίμπλας, όταν την ίδια εποχή με τον σερ Σταν έπαιζε ένας Βραζιλιάνος παίκτης εν ονόματι Μανοέλ ντος Σάντος, ή Γκαρρίντσα, για τους γνωρίζοντες.. Αλλά, ας μην είμαστε “κακοί”: και οι δύο τους ήταν μεγάλοι παίκτες – άσε που αγωνίστηκαν στην ίδια θέση: δεξιός χαφ!!!

Ο σερ Σταν είχε γεννηθεί την 1η Φλεβάρη 1915 – σαν σήμερα!!!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s